Zadeldruk
Vaak en langdurig gebruik van de racefiets levert een risico op voor het geslachtsapparaat. Dat komt door de voorovergebogen houding en door het smalle zadel waar je niet normaal met twee billen op zit: op zo’n zadel drukt het lichaamsgewicht tussen de billen. Daar bevinden zich de inwendige geslachtsorganen. Bij de man is dat o.a. de prostaat. Wat een vrouw op een racefietszadel te verduren krijgt, blijft hier buiten beschouwing.
Anatomie
In de onderstaande tekening is op de linker schets een driehoek getekend (de bovenste van de twee) die overeenkomt met de plaats waar het zadel tegen de billen van de fietser behoort te drukken. Het zitbeen is daarbij schematisch weergegeven. In de rechter tekening zijn de billen verwijderd en is het zitbeen blootgelegd. Met dit deel van het skelet behoort het lichaamsgewicht op het fietszadel te rusten. Tussen de takken van het zitbeen lopen de bloedvaten en de zenuwen naar de penis. Als je op een racefietszadel voorover zit, steunt je lichaamsgewicht niet met het zitbeen op het zadel (zoals in de linker tekening), maar met de structuren die zich tussen de zitbeenstakken bevinden. Daarbij komen de bloedvaten en de zenuwen naar de penis in de knel.
Links komt de bovenste driehoek overeen met de zitplaats voor het fietszadel;
Rechts: zitbeen, bloedvaten en de zenuwen naar de penis
(Frank H. Netter, The Ciba Collection of Medical Illustrations, vol. 2)
De bloedstroom naar de penis is gemeten in verschillende houdingen. De staande houding was daarbij het uitgangspunt (de referentie). Door te gaan zitten in een fauteuil werd de bloedstroom naar de penis verminderd tot 80%; het gevolg van de druk door de stoelkussens op de bloedvaten tussen de zitbeenstakken. Zittend op een racefiets met de handen op het stuur (zithoek 60°) verminderde de bloedstroom naar de penis tot 40% (reductie 60%) als het racefietszadel een sleuf had in het midden. Op een zadel zonder zo’n sleuf bleef er van de bloedstroom maar 20% over (reductie 80%). In dit onderzoek werd de bloedstroom naar de penis niet gemeten bij een nog verder voorovergebogen fietshouding zoals bij een tijdrit. Mogelijk blijft er dan minder dan 10% over van de bloedvoorziening naar de penis.
Het blote feit: het racefietszadel drukt tussen de billen
(foto Lance Armstrong / Livestrong)
Bij mannen boven de 50 jaar komen vaak erectieproblemen voor. Die worden meestal veroorzaakt door een verminderde bloedstroom naar de penis (erectieplein.nl). Extra druk op die bloedvaten kun je dus maar beter vermijden. Ten slotte is een erectie een bloedvat-technisch hoogstandje. En het fietsen moet wel voor iedereen leuk blijven, ook voor de partner.
De inwendige mannelijke geslachtsorganen;
de rode bal is de blaas, daaronder de prostaat rond de plasbuis
(Frank H. Netter, The Ciba Collection of Medical Illustrations, vol. 2)
Inwendig zitten tussen de takken van het zitbeen de blaas en de prostaat. De prostaat zit om de plasbuis heen. Hij raakt bekneld als het lichaamsgewicht op het fietszadel tussen de zitbeenstakken drukt. En het zijn weer de wat oudere mannen die daarvan de meeste hinder ondervinden. Want de prostaat blijft levenslang groeien; bij 30% van de mannen zelfs zodanig dat op latere leeftijd chirurgisch ingrijpen noodzakelijk wordt om de urineweg voldoende open te houden om nog te kunnen plassen (prostaat.nl). Extra druk op een toch al vergrootte prostaat zal de problemen bij het plassen nog verergeren. Op een ligfiets ontstaat die druk tussen de zitbeenstakken niet. Bij prostaatproblemen kan een ligfiets dus een goed alternatief zijn voor de racefiets.
Op een ligfiets is er geen druk op de geslachtsorganen.
(foto Hekke Verberne)
www.racefiets-ligfiets.nl
ISBN 978-90-812153-2-9
© Rogier Verberne
andere e-boeken van Rogier Verberne: Veterinaire Verhalen en Q-koorts